Alfred Hitchcock

ID
Kto: Alfred Hitchcock
Prawdziwe nazwisko: Alfred Joseph Hitchcock
Zawód: reżyser
Wykształcenie: Nauki pobierał w seminarium jezuitów, potem studiował inżynierię i historię sztuki
Data urodzenia: 13 sierpnia 1899
Miejsce urodzenia: Londyn, Anglia, Wielka Brytania
Data śmierci: 29 kwietnia 1980
Miejsce śmierci: Los Angeles, Kalifornia, USA
Bliscy: żona: Alma Reville

Portret

"Na początku trzęsienie ziemi, a potem napięcie rośnie" - ta powtarzana w kółko recepta Alfreda Hitchcocka na mocny film dawno się zbanalizowała. Ale jego filmy nakręcone według niej do dziś trzymają w napięciu. Choć może nie boimy się na Ptakach, to od Rebeki wciąż wieje grozą, napięcie Okna na podwórze zmusza niektórych do obgryzania paznokci, a na seansie Psychozy wciąż ludzie chowają głowy pod płaszcze...

Urodził się w roku 1889 jako syn londyńskiego sklepikarza. Pracę w filmie rozpoczął w roku 1920 od malowania plansz z napisami do filmów niemych. Robił to ponad dwa lata. W roku 1923 producent Michael Balkin zaproponował mu pracę nad filmem Blackmail - Męka milczenia. Blackmail miał być pierwszym brytyjskim filmem dźwiękowym - jego realizacja przedłużała się i Hitchcock zdążył wyreżyserować jeszcze kilka filmów niemych. Ostatecznie Męka milczenia ukazała się w czerwcu 1929 roku i od niej rozpoczęła się kariera Alfreda Hitchcocka.

O publicity zadbał on sam. W 1930 roku zamówił serię wywiadów w prasie. Jego imię i nazwisko miały pokazywać się na początku każdego filmu. Zawsze też występował osobiście w małej roli w każdym ze swych obrazów. W filmie szpiegowskim z roku 1935 39 kroków reżyser ustanowił jeszcze jeden kanon swojej twórczości: blondynka, famme fatale, obojętnością maskuje wewnętrzny niepokój.

Do roku 1937 Alfred Hitchcock nakręcił 21 filmów o bardzo zróżnicowanej tematyce. Najpopularniejszymi pracami reżysera pozostaną jednak filmy kryminalne, ukazujące przeciętnych ludzi uwikłanych w problemy, z których nie umieją wybrnąć. Po sukcesie obrazów takich jak Tajny agent i Sabotażysta Hitchcock stał się najlepiej zarabiającym i najsławniejszym reżyserem w Anglii.

W sierpniu 1937 roku Hitchcock wyruszył do Nowego Jorku. David Selznick zaoferował mu kontrakt w Selznick International Pictures. Spór dotyczący warunków umowy przeciągał się i Hitchcock wrócił do Anglii. Tam wyreżyserował Dama zniknęła oraz Oberżę na pustkowiu. Umowę z Selznickiem podpisał ostatecznie w lipcu 1938 roku. Pierwszą amerykańską pracą Hitchcocka była Rebeka, która otrzymała 11 nominacji do Oskara, w tym jedną dla najlepszego reżysera. Dzieło okrzyknięto filmem roku. W Selznick International powstał też romantyczny thriller Urzeczona, z udziałem Ingrid Bergman. Aktorka grała psychiatrę, zakochującą się w swoim pacjencie, podejrzanym o morderstwo. Bergman partnerował Gregory Peck. W kolejnym filmie - Osławiona - zobaczyliśmy Ingrid Bergman w roli szpiega. Jej kochanek, Cary Grant namawia ją do intymnych kontaktów, by uzyskać poufne informacje. Obraz z 1946 roku cieszył się ogromnym powodzeniem u widzów i krytyków.

Po wygaśnięciu kontraktu z Selznickiem, 48-letni reżyser utworzył własną kompanię filmową Transaltantic Pictures. Do pierwszego filmu Hitchcock i jego partner, Sydney Bernstein, wybrali scenariusz oparty na autentycznych wydarzeniach. W Sznurze dwoje młodych ludzi dusi, dla rozrywki, kolegę z college'u. Ciało chowają w skrzyni, na której serwują obiad swoim gościom. W prawdziwym życiu para zbrodniarzy była kochankami. Hitchcock w odważny sposób wprowadził do "filmu delikatny podtekst homoseksualny". Sznur, wypuszczony na ekrany jesienią 1948 roku, poniósł jednak fiasko. Hitchcock wpadł w depresję. W następnym filmie Pod znakiem Koziorożca, reżyser powrócił do pracy z Ingrid Bergman, ale pomimo świetnej gry aktorki, film nie przyniósł zysku. Hitchcock podpisał więc umowę z Warner Brothers na cztery nowe filmy.

Jesienią 1953 roku, podczas pracy nad M jak morderstwo reżyser zachwycił się urodą młodej gwiazdki Grace Kelly. Wkrótce zaangażował aktorkę do roli uwodzicielki w Oknie na podwórze. James Stewart grał niepełnosprawnego fotografa, obserwującego świat przez obiektyw aparatu fotograficznego. W Oknie na podwórze narasta seksualne podniecenie, które nigdy nie wybucha. M jak morderstwo i Okno na podwórze trafiły do kin w roku 1954, spotykając się natychmiast z entuzjastycznym przyjęciem, a Grace Kelly stała się gwiazdą międzynarodowego formatu.

W następnym filmie - Złodziej w hotelu - reżyser zdecydował umieścić obok siebie dwie wielkie sławy, Grace Kelly i Cary Granta. Kiedy Grace porzuciła pracę w filmie dla małżeństwa z księciem Monako, Hitchcock rozpoczął poszukiwania nowej odtwórczyni głównych ról. Pracował z Shirley McLane w Kłopotach z Harrym i z Doris Day w Człowieku, który wiedział za dużo, ale w obu przypadkach nie doszło do długotrwałego porozumienia.

W roku 1955 do Hitchcocka zadzwonił agent MCA, Lou Wasserman, z propozycją pracy w telewizji. Z łatwością udało mu się przekonać szefów CBS do pomysłu wypuszczenia serii cotygodniowych filmów kryminalnych, których prezenterem miał zostać geniusz tego gatunku, Alfred Hitchcock.

Hitchcock osobiście wybierał pracowników ekipy telewizyjnej, szukając jednocześnie nowego talentu, odtwórczyni ról kobiecych. Serial cieszył się dużą popularnością, tymczasem Hitchcock dokonał nowego odkrycia. Była nią 25-letnia Vera Miles. W swoim pierwszym filmie pełnometrażowym Pomyłka Vera wystąpiła u boku Henry'ego Fondy. Film nie odniósł sukcesu. Hitchcock wystąpił z nowym projektem. Postanowił powierzyć Verze rolę w Zawrocie głowy. Miles zagrała tajemniczą piękność, przedmiot obsesyjnego pożądania Jamesa Stewarta. Produkcję filmu przerwano z uwagi na kłopoty zdrowotne reżysera. Przez 13 lat Hitchkock żył z przepukliną. W końcu, w 1956 roku, dokuczliwe bóle stały się nie do zniesienia i reżyser zgodził się poddać operacji. Kiedy on dochodził do zdrowia, Vera Miles poinformowała jednego z producentów, że rezygnuje z roli, gdyż zaszła w ciążę. W zastępstwie zaangażowano do filmu Kim Novak. Pomimo iż sam Hitchcock wypowiadał się nieprzychylnie o filmie, rzesze krytyków uważają Zawrót głowy za najbardziej dojrzałe dzieło artysty. Latem 1958 roku zabrał się do pracy nad nowym filmem szpiegowskim Północ, północny zachód. Film odniósł olbrzymi sukces i rozpoczął okres największego rozwoju w twórczości reżysera - 10 lat wysokobudżetowych filmów z udziałem czołowych gwiazd Hollywood.

Lektura książki Roberta Blocka dała pomysł do następnego filmu. Psychoza jawi się jako szokujące studium szaleństwa, pełne wątków psychologicznych i podtekstów seksualnych. Do głównej roli Hitchcock zaangażował Janet Lee. Aktorka ukazała się w sławnej scenie pod prysznicem. Lee spędziła na kąpielach siedem długich dni. Robiono setki ujęć pod wieloma kątami, wszystkie znalazły się w sekwencji trwającej zaledwie 3 minuty. Nikt wcześniej nie pokazał w filmie tyle przemocy i nagości. Ciężka praca przyniosła oczekiwany rezultat. Psychoza kosztowała zaledwie 800 tys. dolarów. Trafiła do kin w roku 1960, przynosząc bajoński na ówczesne czasy zysk 15 mln dolarów.

W 1961 roku 62-letni reżyser odkrył 26-letnią modelkę Tippi Hedren. Zobaczył ją w reklamie napojów dietetycznych i podpisał z nią kontrakt. Obsadził ją w thrillerze, fantastycznej wizji rozwścieczonych ptaków, terroryzujących małe nadmorskie miasteczko. Premierowy pokaz zorganizowano w muzeum sztuki współczesnej w Nowym Jorku, w marcu 1963 roku. W dwa miesiące później Ptaki zostały zaprezentowane na festiwalu filmowym w Cannes. Film nie odniósł takiego sukcesu, na jaki liczył Hitchcock.

Hedren miała kłopoty ze zdrowiem. Mimo to Hitchcockowi udało się namówić ją do przyjęcia głównej roli w następnym filmie. Marnie opowiada historię kobiety, której przeżycia z dzieciństwa doprowadziły w późniejszym życiu do skrajnej oziębłości i kleptomanii. Premiera Marnie odbyła się w październiku 1964 roku. Film otrzymał kiepskie recenzje, był pierwszym niepowodzeniem Hitchcocka od 10 lat. 50. film artysty - kryminał Rozdarta kurtyna okazał się kolejnym niepowodzeniem. W wieku 68 lat talent geniusza horroru wygasał.

Zdjęcia do następnego filmu kręcono w najdroższych kurortach Europy. Universal przyznał Hitchcockowi budżet w wysokości 4 mln dolarów. Była to rekordowa suma, jak na tamte czasy. Topaz, wypuszczony na ekrany w roku 1969, był trzecim z rzędu nieudanym filmem Hitchcocka. Reżyser coraz częściej narzekał na zdrowie.

Do swojego 52. dzieła wybrał mroczny temat. Szał opowiada o psychopacie, który gwałci kobiety, a potem dusi je krawatem. Powstało najbardziej brutalne dzieło Hitchcocka, obraz pełen sadystycznych scen. Kontrowersyjna scena gwałtu połączonego z duszeniem przeraziła najbardziej odpornych widzów. Cóż, sam Hitchcock miał opinię człowieka o zaburzonej osobowości: podobno wszystkie "lodowate blondynki" dręczył psychicznie i na planie, i poza nim. O Psychozie mówił: "Dla mnie to była wielka komedia. Musiała być". "Nie powiedziałem, że aktorzy to bydło. Mówiłem, że powinni być jak bydło traktowani". "Zawsze staraj się, by publiczność cierpiała tak mocno jak to tylko możliwe". "Bawi mnie granie na publiczności jak na fortepianie" - to inne jego słynne kontrowersyjne wypowiedzi.

Pomimo słabnącego zdrowia, w maju roku 1975 Hitchcock rozpoczął pracę nad kolejnym filmem. Intryga rodzinna otrzymała przychylne recenzje. Był to ostatni film niekwestionowanego mistrza grozy. 29 kwietnia 1980 roku Sir Alfred Hitchcock zmarł podczas snu. Jego dorobek, złożony z 53 filmów i 359 odcinków telewizyjnych trafił na stałe do historii światowego kina. Sam reżyser nigdy nie dostał Oscara.

(opr. red)

Wybrana filmografia

1976 Family Plot
1963 Ptaki (The Birds)
1960 Psychoza (Psycho)
1959 Północ - północny zachód (North By Northwest)
1958 Zawrót głowy (Vertigo)
1956 Człowiek, który wiedział za dużo (The Man Who Knew Too Much)
1956 Pomyłka (The Wrong Man)
1954 Okno na podwórze (Rear Window)
1954 M jak morderstwo (Dial M for Murder)
1951 Nieznajomi z pociągu (Strangers on the Train)
1950 Trema (Stage Fright)
1941 Podejrzenie (Suspicion)
1940 Zagraniczny korespondent (Foreign Correspondent)
1938 Starsza pani znika (The Lady Vanishes)
1935 39 kroków (The 39 Steps)

Najlepsze strony

http://nextdch.mty.itesm.mx/~plopezg/Kaplan/Hitchcock.html

http://users.netreach.net/treyl/hitchcock.htm

Galeria Foto