Mathieu Kassovitz

ID

Kto: Mathieu Kassovitz
Zawód: aktor, reżyser, scenarzysta
Data urodzenia: 3 sierpnia 1967
Miejsce urodzenia: Paryż, Francja
Wzrost: 178 cm
Bliscy: ojciec Peter Kassovitz, żona Julie Mauduech, córka Carmen

Portret

Mathieu Kassovitz to wielka i, jak dotąd, nie do końca spełniona nadzieja kina francuskiego. Ktoś złośliwy powiedziałby, że dobiegający powoli czterdziestki kontrowersyjny reżyser, bardzo zdolny aktor i rozkręcający się producent, najlepsze lata ma już za sobą. Złotą epoką w karierze Kassovitza była połowa lat 90.; młody filmowiec chodził wówczas w glorii autora obwołanej arcydziełem Nienawiści i był nazywany galijskim Spike'em Lee. Jak na razie Mathieu Kassovitzowi nie udało się powtórzyć sukcesu sprzed dekady, a krytycy, którzy widzieli w nim najbardziej obiecującą indywidualność filmową nad Sekwaną, zaczynają się już trochę niecierpliwić. Jest jednak o wiele za wcześnie, by stawiać krzyżyk na artyście, w którego nieprzeciętny talent i charyzmę nikt przecież nie wątpi; Mathieu Kassovitz pokazał już, że umie wstrząsnąć kinem nie tylko we Francji - i nie powiedział jeszcze ostatniego słowa.

Syn swego ojca

Mathieu Kassovitz należy do ludzi niejako skazanych na karierę w kinie. Jest synem Petera Kassovitza, cudem uratowanego z Holocaustu węgierskiego Żyda, który po powstaniu 1956 roku uciekł z Budapesztu i przedostał się do Francji, gdzie rozpoczął karierę filmową. Kassovitz senior stał cenionym reżyserem. Urodzony w 1967 roku Mathieu pierwsze aktorskie kroki stawiał jeszcze jako nastolatek w filmach ojca. Na początku lat 90. Kassovitz junior zaczął kręcić pierwsze autorskie krótkometrażówki. Nie uszły one uwagi krytyki, zwłaszcza film Assasins, który w niedalekiej przyszłości miał zaowocować pełnometrażowym projektem. Tymczasem w 1993 roku Mathieu dostał szansę fabularnego debiutu; 26 letni reżyser nakręcił według własnego scenariusza film Mulatka (Metisse, znany także jako Cafe au lait). Rzecz okazała się doskonałym punktem wyjścia do dalszej kariery. Mulatka była lekką komedią obyczajową, ale zahaczającą o poważne problemy rasizmu i wielokulturowego, multietnicznego społeczeństwa współczesnej Francji. Hip-hopowy rytm debiutu Kassovitza brzmiał świeżo; takie filmy były we Francji potrzebne. Pomogła także nagroda na festiwalu w Nowym Jorku. Krytycy zapisali sobie nazwisko "M. Kassovitz" w notesach.

Nienawiść

W połowie lat 90. Kassovitz z dobrze zapowiadającego się "syna sławnego ojca" stał się błyskawicznie jedną z czołowych postaci młodego kina francuskiego. W filmach występował niemal od dzieciństwa. Grał również we własnych, nie wyłączając Mulatki. W 1994 roku krytyka zorientowała się wreszcie, że ma do czynienia z aktorem poważnego formatu - Kassovitz otrzymał Cezara za rolę w Patrz na upadających mężczyzn Jacques'a Audiarda.
W rok po triumfie aktorskim przyszło wielkie zwycięstwo w dziedzinie reżyserii. Mathieu Kassovitz pokazał Nienawiść (La Haine), jeden z najważniejszych francuskich filmów ubiegłej dekady. Czarno-biała, nakręcona kamerą z ręki, z reporterskim niemal zacięciem Nienawiść była do bólu realistycznym portretem podparyskich blokowisk zamieszkałych przez emigrantów. Ten film pokazywał to, o czym wszyscy po cichu mówili: traktował o rasizmie, sfrustrowanej kolorowej młodzieży, brutalności policji, betonowych osiedlach na przedmieściach, w których wyrasta kolejne pokolenie wykluczonych obywateli drugiej kategorii. Sfilmowana przez Kassovitza przemoc, uliczne zamieszki, dyskryminacja, gniew i nienawiść kipiąca na blokowiskach, wygląda dziś jako ponure proroctwo, które spełniło się w 2005 roku, kiedy czarnoskóra i arabska młodzież z "trudnych dzielnic" paliła w całej Francji tysiące samochodów, rujnowała budynki użyteczności publicznej i toczyła z policją kilkutygodniową wojnę, de facto wypowiadając posłuszeństwo Republice.

Zabici zabójcy

Kassovitz dostał za reżyserię Nienawiści Złotą Palmę w Cannes; pospały się także inne laury, m.in. Europejska Nagroda Filmowa. Film narobił we Francji ogromnego zamieszania, Kassovitz został obwołany kolejną nadzieją galijskiego kina - to właśnie wtedy ochrzczono go "francuskim Spike'em Lee" (co główny zainteresowany komentował kąśliwie, przypominając, że Spike Lee z kolei nazywany bywa czarnoskórym Woody Allenem).
Mathieu Kassovitz nie został jednak francuskim Spike'em. Jego następny, niecierpliwie oczekiwany projekt spotkał się z chłodnym przyjęciem. Sam film zresztą również był chłodny, żeby nie powiedzieć lodowaty. Kassovitz postanowił rozwinąć swoją krótkometrażówkę Assasins z 1992 roku. Pełnometrażowa wersja, pod tytułem Zabójca (Assasin(s)) ujrzała światło dzienne w 1997 roku. Autor osobiście zagrał główną rolę - wcielił się w postać młodego ucznia zawodowego mordercy, odtwarzanego przez Michela Serraulta. W założeniu film miał być beznamiętnym studium przemocy. Krytycy zmiażdżyli jednak młodego filmowca za epatowanie okrucieństwem i amoralizm; publiczność również nie była zachwycona. Nienawiść przekonywała autentyzmem i niemal dokumentalną społeczną obserwacją. Zabójca wydawał się na tym tle dziełem wydumanym i sztucznym. Film nie jest w rzeczywistości tak zły, jak się o nim pisało, ale ostatecznie poniósł klęskę. Kassovitz tropił zmowę recenzentów, twierdził wręcz, że jego Zabójca padał ofiarą zabójstwa ze strony krytyki.

W stronę Hollywood

Klapa Zabójcy odcisnęła się na świadomości Kassovitza bardzo silnym piętnem. Reżyser obraził się i wyjechał do Hollywood. Nie zrobił tam filmu, ale przyswoił wiele amerykańskich idei. Nic też dziwnego, że jego następne przedsięwzięcie okazało się superprodukcją, francuską mutacją hollywoodzkiej formuły. Film Purpurowe rzeki z roku 2000 był zrealizowanym z rozmachem oraz udziałem Jeana Reno thrillerem. Drugą gwiazdą produkcji był Vincent Cassel, przyjaciel i ulubiony aktor Kassovitza. Cassel, podobnie jak sam Mathieu "syn sławnego ojca", od czasu Mulatki występuje we wszystkich filmach kolegi.
Komercyjne i efekciarskie Purpurowe rzeki nie były tym, czego spodziewano się po autorze Nienawiści. Film odniósł jednak duży sukces komercyjny, a Kassovitz wrócił do pierwszej ligi, tym razem już nie jako "francuski Spike Lee", lecz raczej drugi Luc Besson. Cokolwiek zrażony do ambitnego "kina autorskiego" reżyser kontynuuje jak na razie pracę dla masowej publiczności. W 2003 roku na ekrany wszedł horror Gothika. Purpurowe rzeki były "francuskim produkcyjniakiem". Tym razem chodziło o film w stu procentach hollywoodzki, wyprodukowany po angielsku i za oceanem przez Joela Silvera - w roli gwiazdy wystąpiła Halle Berry. Gothika to stylowy horror z wyższej pułki; film wysoko ceni sobie między innymi Steven Spielberg. Nie zmienia to faktu, że Kassovitz przeszedł, jak na razie, na ciemną, hollywoodzką strony mocy. Na przyszły rok zapowiadany jest jego nowy film Babylon A.D. - futurystyczne kino akcji z udziałem Vina Diesela. Druga Nienawiść to raczej nie będzie.

Ja wam jeszcze pokażę!

Mathieu Kassovitz jako reżyser doświadcza zmiennych kolei losu, dryfując od zaangażowanego filmu społecznego w stronę kina komercyjnego w guście Bessona, u którego pojawił się zresztą jako aktor w Piątym elemencie. Autor Nienawiści nie kręci dziś arcydzieł, ale pozostaje ważną postacią francuskiego kina - również za sprawą swoich przewag aktorskich. Role w Wielce skromnym bohaterze, Monachium Spielberga, Jakubie kłamcy (w reżyserii własnego ojca, Petera), Dziewczynie na urodziny (u boku swego druha Cassela) i, przede wszystkim, w Amelii, podtrzymują popularność artysty, którego osobowość, charyzma i talent wydają się wciąż przerastać realne dokonania. Mathieu Kassovitz dobiega czterdziestki, ale wciąż pozostaje filmowcem obiecującym, który, jak wszyscy mamy nadzieję, jeszcze nam pokaże.

Stach Szabłowski

Najsłynniejsze cytaty

"Nie wiem, czy to ma wielkie znaczenie, kiedy ludzie mówią mi, że jestem białym Spike'em Lee. Bo Spike'owi Lee mówią, że jest czarnym Woody Allenem."

Wybrana filmografia

Reżyser:
2003 Gothika
2000 Purpurowe rzeki (Les Rivieres pourpres)
1997 Zabójca (Assassin(s))
1995 Nienawiść (La Haine)
1993 Mulatka (Metisse)

Aktor:
2005 Monachium (Munich)
2002 Asterix i Obelix: Misja Kleopatra (Asterix & Obelix: Mission Cleopatre)
2002 Amen
2001 Dziewczyna na urodziny (Birthday Girl)
2001 Amelia (Le Fabuleux destin d'Amélie Poulain)
1999 Jakub kłamca (Jakob the Liar)
1997 Piąty element (The Fifth Element)
1997 Zabójca (Assassin(s))
1996 Mój mężczyzna (Mon homme)
1996 Wielce skromny bohater (Un heros tres discret)
1995 Nienawiść (La Haine)
1994 Patrz na upadających mężczyzn (Regarde les hommes tomber)
1993 Mulatka (Metisse)
1992 Zabójca (Assassins...)
1991 Śmierć na sprzedaż (Touch and Die)
1990 Fierrot le pou

Najlepsze strony

http://www.mathieukassovitz.com/

http://teemix.aufeminin.com/w/star/f931/fan-club/Mathieu-Kassovitz.html

Galeria Foto